به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، مختار شیخ حسینی رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ظهر امروز در نشست علمی مردم در قلب میدان که در سالن کوثر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم برگزار شد، با تأکید بر اهمیت مفهوم «مردم» به عنوان بزرگترین سرمایه جمهوری اسلامی ایران، به تبیین تقابل راهبردی ایران با رقبای منطقهای پرداخت و اظهار کرد: با الهام از ایده «تنهایی استراتژیک ایران» مطرح شده توسط دکتر مصباحی، میتوان دریافت که ایران در طول تاریخ چند هزار ساله خود همواره در مواجهه با جنگها و بحرانهای بزرگ، از حمایت استراتژیک ابرقدرتها بیبهره بوده است. با این حال، آنچه باعث عبور ایران از این پیچهای تاریخی و حفظ تمامیت ارضی کشور شده، تکیه بر قدرت درون و انسجام ملی بوده است.
وی با مقایسه وضعیت جمهوری اسلامی با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که در برخی تنشها در جبهه مقابل قرار گرفتهاند، تصریح کرد: واقعیت این است که ما در منطقه با حریفانی مواجه هستیم که «بیملت» هستند. در کشورهایی مانند قطر، کویت، امارات و بحرین، فرآیند طبیعی دولتـملتسازی رخ نداده و ساختار جمعیتی آنها عمدتاً بر پایه مهاجرانی بنا شده که هیچ حس تعلقی به آن سرزمین ندارند.
رئیس رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: در این کشورها، بستر اقتصادی برای حضور مهندسان، هنرمندان و ورزشکاران فراهم است، اما این ساختار در زمان بحران بهشدت شکننده است؛ چرا که مهاجران در لحظه خطر، به دلیل فقدان پیوند عمیق ملی، این کشورها را ترک میکنند.
وی با اشاره به تفاوت بنیادین ایران با این کشورها در زمان بروز بحرانهای امنیتی گفت: برخلاف بسیاری از کشورها که با اولین نشانه جنگ دچار پدیده آوارگی میشوند، در ایران ما شاهد ارتقای انسجام ملی هستیم. به عنوان مثال، در حوادث اخیر که در نزدیکی محل سکونت ما در پردیسان رخ داد، شاهد بودیم که به جای فرار و آوارگی، آن نقطه به کانون حماسه و انسجام مردم تبدیل شد. این «تاریخ و تمدن» است که از یک جمعیت، یک «ملت» ساخته است.
شیخحسینی با اشاره به تفاوت رویکرد حاکمیتی در ایران نسبت به کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: وقتی میبینیم در کویت تنها با یک دستور، هزاران نفر سلب تابعیت میشوند، در حالی که جمهوری اسلامی حتی با سرسختترین مخالفان خود نیز با چنین رویکردی برخورد نمیکند، نشاندهنده عمق راهبردی و پشتوانه تمدنی است که نظام اسلامی بر پایه آن استوار است. این تفاوت در حکمرانی، ناشی از باور عمیق به مقوله «مردم» در ایران است که در کشورهای رقیب جایگاهی ندارد.
رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، بیان داشت: در کشورهایی مانند امارات، نظامیان بازنشسته از کشورهای دیگر و نیروهای پیادهنظام از آمریکای لاتین و آفریقا، به عنوان مزدور (مرتزقه) برای تأمین امنیت پروژههای امنیتی در سودان، لیبی و حتی داخل امارات به کار گرفته میشوند. این در حالی است که در ایران، فردی که در پای لانچر جان خود را از دست میدهد، تا آخرین لحظه در برابر دشمن ایستادگی میکند. این تفاوت، نشاندهنده شکاف عمیق میان ارتشهای مزدور و ارتشی است که با تکیه بر تاریخ، تمدن و مفهوم ملت، از کیان کشور دفاع میکند.
وی با اشاره به مفهوم درونزا بودن در مقابل برونسپاری، افزود: در غیاب مفهوم ملت و دولت-ملتسازی، همه چیز در کشورهای منطقه به سمت برونسپاری سوق پیدا میکند. در لایه سیاسی نیز، حکومتهایی که فاقد پشتوانه مردمی هستند، ناگزیرند برای حفظ مشروعیت خود به متغیرهای بیرونی و قدرتهای خارجی اتکا کنند. این امر منجر به اداره قبیلهای این کشورها توسط خاندانهایی چون آل خلیفه، آل نهیان، آل سعود و آل صباح شده است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، استقلال کشورهای حاشیه خلیج فارس را تجربهای نوین و حداکثر ۵۰ تا ۶۰ ساله دانست و گفت: این کشورها در سال ۱۹۷۱ از استعمار مستقیم به استعمار غیرمستقیم تبدیل شدند، در حالی که ایران سابقهای تمدنی و تاریخی چندین هزار ساله دارد. این عمق تاریخی و پیوند ناگسستنی با مفهوم مردم، مهمترین دارایی استراتژیک ایران در برابر فشارهای خارجی است.
شیخ حسینی با مقایسه تجربه جنگ رمضان با کشورهای حاشیه خلیج فارس که مستقیماً علیه ایران وارد عمل شدند، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران توانسته است با تکیه بر عنصر مردم، در عرصههای مختلف دفاعی و امنیتی، اقتدار خود را به نمایش بگذارد. این در حالی است که فقدان همین عنصر، ضعف اساسی رقبا و وابستگی آنها به قدرتهای خارجی را آشکار میسازد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: برخلاف کشورهای منطقه که روز استقلال را جشن میگیرند و تاریخ استقلال خود را به دوران استعمار غیرمستقیم پیوند میزنند، در ایران هیچگاه روز استقلال به این معنا وجود نداشته است. ما روز پیروزی انقلاب اسلامی را داریم؛ رویدادی که نشاندهنده ریشهدار بودن انقلاب در اراده ملت ایران و برخاسته از یک تاریخ و تمدن عمیق است. در نهایت، مردم، مهمترین دارایی و برگ برنده ایران در معادلات پیچیده منطقهای و بینالمللی هستند که باید قدردان آن بود.
نظر شما